Mỗi dịp đầu xuân, Đền Hạ tại Tuyên Quang lại đón đông đảo du khách về dâng hương, cầu bình an và tài lộc. Với bề dày lịch sử lâu đời cùng giá trị tâm linh sâu sắc, Đền Hạ là điểm đến du xuân ý nghĩa không nên bỏ lỡ.
Với kinh nghiệm tổ chức tour hành hương Tuyên Quang nhiều năm, HoaBinh Tourist tổng hợp thông tin và những lưu ý thực tế giúp bạn chuẩn bị chu đáo khi đi lễ Đền Hạ đầu năm.
1. Giới thiệu về Đền Hạ Tuyên Quang
Đền Hạ là một trong những ngôi đền linh thiêng và có lịch sử lâu đời tại phường Tân Quang, thành phố Tuyên Quang. Ngôi đền nằm bên dòng sông Lô hiền hòa, gắn liền với đời sống tín ngưỡng của người dân địa phương qua nhiều thế hệ.
Đền Hạ nổi tiếng là nơi thờ Mẫu – thuộc tín ngưỡng thờ Mẫu Tam Phủ của người Việt. Không gian đền trang nghiêm, cổ kính với kiến trúc truyền thống, hệ thống ban thờ được bài trí tôn nghiêm, thu hút đông đảo du khách và người dân đến chiêm bái, đặc biệt vào dịp đầu xuân năm mới.
Với vị trí thuận lợi ngay trung tâm thành phố, Đền Hạ không chỉ là điểm đến tâm linh quan trọng mà còn là nơi lưu giữ nhiều giá trị văn hóa – lịch sử đặc sắc của vùng đất Tuyên Quang.

Đền Hạ Tuyên Quang linh thiêng bên dòng sông Lô.
2. Sự tích về Đền Hạ và lịch sử hình thành
Theo truyền thuyết dân gian, Đền Hạ gắn liền với câu chuyện về công chúa Phương Dung – con gái Vua Hùng, người có công giúp dân khai hoang, dạy nghề và chăm lo đời sống cho nhân dân vùng sông Lô. Sau khi bà mất, người dân lập đền thờ để tưởng nhớ công lao và tôn bà làm Thánh Mẫu.
Trải qua nhiều thế kỷ, đền đã được trùng tu, tôn tạo nhưng vẫn giữ được nét kiến trúc truyền thống đặc trưng. Những sắc phong, bia ký và hiện vật cổ còn lưu giữ tại đền là minh chứng cho bề dày lịch sử và sự tôn kính của nhân dân đối với vị Thánh Mẫu.
Đền Hạ cùng với Đền Thượng và Đền Ỷ La tạo thành quần thể di tích tâm linh nổi tiếng của Tuyên Quang, thu hút đông đảo du khách thập phương.

Không gian chính điện Đền Hạ trang nghiêm và tôn kính.
3. Ý nghĩa tâm linh của Đền Hạ đối với người dân địa phương
Đối với người dân Tuyên Quang, Đền Hạ không chỉ là nơi thờ tự mà còn là chốn gửi gắm niềm tin tâm linh sâu sắc. Mỗi dịp đầu năm, người dân thường đến dâng hương cầu bình an, tài lộc, sức khỏe và gia đình hạnh phúc.
Lễ hội Đền Hạ diễn ra vào tháng Hai âm lịch hằng năm, là dịp quan trọng để cộng đồng cùng nhau tưởng nhớ công đức Thánh Mẫu, đồng thời bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống. Các nghi thức rước kiệu, dâng hương, hát chầu văn… tạo nên không khí trang nghiêm nhưng vẫn đậm đà bản sắc dân gian.
Ngày nay, Đền Hạ không chỉ là biểu tượng tâm linh của Tuyên Quang mà còn là điểm đến hấp dẫn trong hành trình du xuân, hành hương đầu năm của du khách gần xa.
Xem thêm:
>> Đi lễ đền Cấm Tuyên Quang tâm linh dịp đầu năm
>> Kinh nghiệm lễ chùa An Vinh cầu an đầu năm tại Tuyên Quang
4. Khám phá Đền Hạ Tuyên Quang có gì?
Không chỉ nổi tiếng là điểm đến linh thiêng bậc nhất tại Tuyên Quang, Đền Hạ còn hấp dẫn du khách bởi kiến trúc cổ kính, không gian trang nghiêm và nhiều giá trị văn hóa – lịch sử được lưu giữ qua nhiều thế hệ. Khi ghé thăm nơi đây, du khách không chỉ dâng hương cầu bình an mà còn có cơ hội khám phá những dấu ấn đặc sắc của tín ngưỡng thờ Mẫu vùng sông Lô.
4.1 Khám phá nét kiến trúc độc đáo của Đền Hạ
Đền Hạ được xây dựng theo lối kiến trúc truyền thống đặc trưng của đền, phủ miền Bắc với bố cục chặt chẽ gồm cổng tam quan, sân đền và chính điện. Các chi tiết chạm khắc trên kèo, cột, hoành phi, câu đối đều được sơn son thếp vàng tinh xảo, thể hiện sự tôn nghiêm và linh thiêng của chốn thờ tự.
Không gian bên trong đền được bài trí trang trọng với hệ thống ban thờ Mẫu và các vị thánh theo tín ngưỡng Tam phủ. Hương khói nghi ngút, ánh đèn vàng ấm áp cùng tiếng chuông, tiếng khấn nguyện tạo nên bầu không khí linh thiêng, mang lại cảm giác an yên cho mỗi người khi đặt chân tới.

Kiến trúc chạm khắc tinh xảo mái Đền Hạ.
4.2 Tham quan bảo vật được lưu giữ lâu đời
Một trong những điểm thu hút của Đền Hạ là hệ thống hiện vật, sắc phong và đồ thờ tự cổ có giá trị lịch sử cao. Những sắc phong qua các triều đại phong kiến là minh chứng rõ nét cho vị thế và vai trò quan trọng của ngôi đền trong đời sống tín ngưỡng địa phương.
Ngoài ra, các bức đại tự, câu đối cổ, tượng thờ và đồ tế khí được bảo quản cẩn thận, góp phần tái hiện không gian văn hóa tâm linh lâu đời. Đối với những ai yêu thích tìm hiểu lịch sử và di sản truyền thống, đây là cơ hội để khám phá chiều sâu văn hóa đặc sắc của vùng đất Tuyên Quang.

Sắc phong và hiện vật cổ lưu giữ tại Đền Hạ Tuyên Quang.
5. Trải nghiệm lễ hội Đền Hạ Tuyên Quang hàng năm
Lễ hội Đền Hạ là một trong những sự kiện văn hóa – tâm linh lớn và đặc sắc của Tuyên Quang, thường diễn ra vào tháng Hai âm lịch hằng năm. Đây là dịp để người dân và du khách thập phương tưởng nhớ công đức Thánh Mẫu, đồng thời cầu mong một năm mới bình an, mưa thuận gió hòa, gia đạo hạnh phúc.
Điểm nhấn của lễ hội là nghi thức rước Mẫu trang nghiêm với đoàn rước kiệu được chuẩn bị công phu, cờ hoa rực rỡ, thu hút đông đảo người dân tham gia. Bên cạnh đó còn có các hoạt động văn hóa truyền thống như hát chầu văn, dâng hương, tế lễ… tạo nên không khí linh thiêng nhưng vẫn đậm đà bản sắc dân gian.
Vào dịp lễ hội, khuôn viên đền trở nên nhộn nhịp, rực rỡ sắc xuân. Đây không chỉ là thời điểm lý tưởng để hành hương, cầu tài lộc mà còn là cơ hội để du khách khám phá nét đẹp văn hóa tín ngưỡng đặc trưng của vùng đất Tuyên Quang.

Lễ hội Đền Hạ Tuyên Quang với nghi thức rước Mẫu truyền thống.
6. Lưu ý khi du lịch Đền Hạ
Khi tham quan và lễ tại Đền Hạ, du khách nên lưu ý một số điểm để chuyến đi được trọn vẹn và ý nghĩa:
- Trang phục lịch sự, kín đáo, phù hợp với không gian tâm linh.
- Giữ trật tự và thái độ thành kính khi dâng hương, làm lễ.
- Chuẩn bị lễ vật đơn giản, ưu tiên lễ chay như hương, hoa, quả; tránh lãng phí và hạn chế đốt vàng mã.
- Đi sớm vào mùa lễ hội để tránh đông đúc, có không gian chiêm bái thanh tịnh hơn.
- Giữ gìn vệ sinh chung, không xả rác trong khuôn viên di tích.
Việc chuẩn bị chu đáo không chỉ thể hiện sự tôn trọng chốn linh thiêng mà còn giúp bạn có trải nghiệm du xuân nhẹ nhàng, an yên hơn.
Câu hỏi thường gặp về Đền Hạ Tuyên Quang
Đền Hạ Tuyên Quang ở đâu?
Đền Hạ nằm tại phường Tân Quang, tỉnh Tuyên Quang. Đền tọa lạc gần bờ sông Lô và thuộc quần thể tâm linh nổi tiếng gồm Đền Hạ – Đền Thượng – Đền Ỷ La.
Đền Hạ mở cửa vào thời gian nào?
Đền Hạ mở cửa tự do cho người dân và du khách đến dâng hương, tham quan trong ngày. Thời điểm đi lễ thuận tiện nhất thường là buổi sáng từ 7h00 – 9h30, đặc biệt vào mùa lễ hội tháng Hai âm lịch.
Đi lễ Đền Hạ có mất vé vào cửa không?
Hiện nay, Đền Hạ không thu phí tham quan. Du khách có thể tự do vào đền để dâng hương và chiêm bái.
Lễ hội Đền Hạ diễn ra khi nào?
Lễ hội Đền Hạ thường diễn ra từ ngày 11 đến 16 tháng 2 âm lịch hằng năm. Đây là dịp quan trọng để tưởng nhớ công đức Thánh Mẫu với các nghi thức rước kiệu, tế lễ và hát chầu văn truyền thống.
Kết luận
Đền Hạ là điểm đến tâm linh lâu đời, mang đậm giá trị văn hóa và tín ngưỡng thờ Mẫu của người Việt. Hành trình khám phá, chiêm bái nơi đây không chỉ giúp cầu bình an, tài lộc mà còn mở ra cơ hội tìm hiểu chiều sâu lịch sử của Tuyên Quang.
Để chuyến đi thêm trọn vẹn, bạn có thể lựa chọn tour du xuân 11 đền chùa Tuyên Quang của HoaBinh Tourist – lịch trình kết nối các điểm linh thiêng nổi bật như Đền Hạ, Đền Thượng, Đền Ỷ La, Đền Cấm… Hành trình ý nghĩa giúp khởi đầu năm mới an lành, hanh thông và nhiều may mắn.
Hà Nội - 11 đền chùa Tuyên Quang
Tour du lịch lễ hội 11 đền chùa Tuyên Quang từ Hà Nội

HoaBinh Tourist với gần 20 năm kinh nghiệm tổ chức tour du xuân, lễ chùa cho các đoàn gia đình, doanh nghiệp.

